Społeczne życie ptaków - Joan E. Strassmann (recenzja)

Bird-watching, nazywany u nas ptasiarstwem, na całym świecie cieszy się dużą popularnością. Tęsknimy za naturą i jej kojącymi właściwościami, a obserwowanie ptaków, choć pozornie nudne, wspaniale wycisza i niesie ze sobą mnóstwo pozytywnych emocji. Z takiej właśnie pasji, ciekawości i chęci zrozumienia pierzastych stworzeń wyrosła książka „Społeczne życie ptaków” autorstwa Joan E. Strassmann, profesor biologii na Uniwersytecie Waszyngtońskim oraz miłośniczki i wytrawnej podglądaczki ptaków.

Autorka w dziesięciu rozdziałach analizuje różne odsłony wspólnotowego funkcjonowania ptaków. Zaczyna od najprostszych i najbardziej oczywistych form, jakimi są stada, które gromadzą żerujące osobniki i stanowią ochronę przed niebezpieczeństwem. Innym ciekawym zjawiskiem są wspólne noclegowiska, bo w kupie nie tylko raźniej, ale przede wszystkim bezpieczniej. Dalej mamy stada mieszane, kolonie gniazdujące zbiorowo, a także kolonie ptaków morskich (mój ulubiony rozdział!). Trudno nie uśmiechnąć się na myśl o tokowiskach i ptasich zalotach, w tym miejscu aż chciałby się zobaczyć na własne oczy te wszystkie tańce i stroszenia piórek. Następne trzy rozdziały są typowo rodzinne, bo związane z wyborem partnera, opieką rodzicielską, wzajemną pomocą oraz gniazdami zbiorowymi. Na zakończenie dostajemy opowieść o ptakach superspołecznych, czyli takich, które uwielbiają bycie razem.

Joan E. Strassmann rozprawia o różnych formach społecznego życia ptaków z przejęciem i wielkim entuzjazmem, który szybko udziela się czytelnikowi. Dzieli się osobistymi doświadczeniami oraz posiadaną wiedzą, podpierają się badaniami innych naukowców i kolegów po fachu. I choć część z tych badań nie jest aktualna, bo pochodzi z lat 90. i wcześniejszych, to dzięki szczegółowym relacjom czytelnik ma okazję zobaczyć od kuchni jak wygląda praca specjalistów, z jakimi wyzwaniami się mierzą i ile muszą się nagimnastykować, żeby zdobyć potrzebne materiały.

„Społeczne życie ptaków” to fachowa publikacja napisana w lekki i przystępny sposób, która sprawi frajdę wszystkim wielbicielom ptaków. Jedynym minusem jest brak zdjęć czy ilustracji, gdyż autorka omawia w większości gatunki występujące w obu Amerykach i Australii, więc trzeba przerwać lekturę, żeby sprawdzić jak konkretny osobnik wygląda. Ale to tylko drobna niedogodność, którą rekompensują pozostałe aspekty publikacji.

♥♥♥
Joan E. Strassmann, Społeczne życie ptaków (tyt. oryg. The Social Lives of Birds: Flocks, Communes, and Families), tłum. Szymon Drobniak, wyd. Copernicus Center Press, Warszawa 2026.